ผลสำรวจเผยให้เห็นว่า นักเรียนมัธยมปลายในญี่ปุ่นถึง 73.7% กำลังใช้งาน AI เชิงสนทนา (Conversational AI) โดยจุดประสงค์หลักคือเพื่อใช้เป็นผู้ช่วยในการเรียนและใช้ค้นหาข้อมูล
จากรายงานของสถาบันวิจัยการเรียนรู้และการศึกษา Gakken พบว่านักเรียนชั้นประถมศึกษาร้อยละ 36.6 และนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นร้อยละ 43.2 ก็มีการใช้งาน AI ด้วยเช่นกัน โดยมีเป้าหมายในการใช้งานที่คล้ายคลึงกัน
รายละเอียดการสำรวจ
สถาบันได้จัดทำแบบสอบถามออนไลน์เมื่อเดือน พฤศจิกายน 2025 โดยมีนักเรียนเข้าร่วมตอบแบบสอบถามทั้งหมด 2,400 คน (แบ่งเป็นเด็กชาย 100 คน และเด็กหญิง 100 คน จากแต่ละระดับชั้น ตั้งแต่ประถม 1 จนถึงมัธยม 6) ซึ่งคำถามจะมุ่งเน้นไปที่การใช้งาน AI เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) เช่น ChatGPT และอนุญาตให้เลือกตอบได้หลายข้อ
วัตถุประสงค์ในการใช้งาน
-
นักเรียนมัธยมปลาย: 42.3% ใช้เพื่อ “ช่วยในการเรียนและการบ้าน” และ 26.0% ใช้เพื่อ “ค้นหาข้อมูล”
-
นักเรียนมัธยมต้น: 17.8% ใช้ค้นหาข้อมูล และ 17.7% ใช้ช่วยเรื่องการเรียนและการบ้าน
-
นักเรียนประถม: 44.0% ใช้ค้นหาข้อมูล, 32.6% ใช้ช่วยเรื่องการเรียนและการบ้าน และ 23.7% ใช้เพื่อ “สร้างภาพประกอบและรูปภาพ”
ผลกระทบต่อ “ความสามารถในการคิด”
เมื่อถามนักเรียนว่าความสามารถในการคิดของตนเองเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหลังจากใช้ Generative AI:
-
คำตอบที่พบบ่อยที่สุดคือ “ไม่รู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงเป็นพิเศษ” (ประถม 42.1%, มัดยมต้น 49.8%, มัธยมปลาย 42.1%)
-
ข้อสังเกตที่น่าสนใจ: ในกลุ่มเด็กประถมและมัธยมต้น มีคนที่ตอบว่าทักษะการคิดของตน “แข็งแกร่งขึ้น” มากกว่าคนที่ตอบว่า “อ่อนแอลง”
-
ในทางตรงกันข้าม: กลุ่มนักเรียนมัธยมปลายกลับมีสัดส่วนคนที่ตอบว่าทักษะการคิดของตน “อ่อนแอลง” มากกว่าคนที่ตอบว่าแข็งแกร่งขึ้น
มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ
ฮิโรยูกิ มาสึคาวะ ศาสตราจารย์ด้านพุทธิปัญญา (Cognitive Science) จากมหาวิทยาลัย Aoyama Gakuin ให้ความเห็นต่อผลสำรวจนี้ว่า สาธารณชนควรพิจารณาว่าการใช้ AI นั้นช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียนจริงหรือไม่
“มันเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปลูกฝังความฉลาดทางด้าน AI (AI Literacy) และทำให้มั่นใจว่าเด็กๆ สามารถใช้เทคโนโลยีนี้ในฐานะ ‘ผู้ช่วย’ เพื่อช่วยยกระดับความสามารถในการคิดของพวกเขาได้” ศาสตราจารย์กล่าว
