Spotify เตรียมติดป้าย “AI Persona” แยกศิลปินเสมือนจากบุคคลจริง พร้อมนำออกจากระบบแนะนำอัตโนมัติ

Spotify ประกาศเปิดตัวป้าย AI Persona สำหรับโปรไฟล์ศิลปินที่นำเสนอตัวตนซึ่งสร้างขึ้นด้วย AI และไม่ได้เป็นตัวแทนของบุคคลที่มีอยู่จริง โดยผู้ใช้จะเริ่มเห็นป้ายดังกล่าวตั้งแต่ช่วงกลางเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป

นอกจากช่วยให้ผู้ฟังทราบอย่างชัดเจนว่าศิลปินที่เห็นเป็นตัวตนเสมือนแล้ว Spotify จะไม่นำเพลงจาก AI Persona ไปใส่ในคำแนะนำจากกองบรรณาธิการและอัลกอริทึมตามค่าเริ่มต้น เว้นแต่ผู้ฟังจะแสดงความสนใจต่อศิลปินรายนั้น เช่น กดติดตามโปรไฟล์เอาไว้

ผู้ฟังไม่ต้องการพบภายหลังว่าศิลปินไม่มีตัวตนจริง

Spotify ระบุว่า ความสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับแฟนเพลงจำเป็นต้องสร้างขึ้นบนความไว้วางใจและความจริงใจ โดยผู้ฟังควรทราบว่าศิลปินเบื้องหลังผลงานเป็นบุคคลเดียวกับที่โปรไฟล์นำเสนอหรือไม่ โดยเฉพาะในยุคที่ Generative AI สามารถสร้างชื่อ ภาพลักษณ์ และบุคลิกของศิลปินเสมือนให้ดูเหมือนมนุษย์จริงได้

บริษัทได้รับเสียงสะท้อนจากผู้ฟังว่า พวกเขาไม่ชอบการพบโปรไฟล์ศิลปินที่ดูเหมือนเป็นมนุษย์ ก่อนจะมาทราบภายหลังว่าบุคลิกและภาพลักษณ์ทั้งหมดถูกสร้างขึ้นด้วย AI

ป้าย AI Persona จึงถูกนำมาใช้เพื่อแจ้งว่า ตัวตนสาธารณะของศิลปินรายนั้นอาจสร้างด้วย AI และไม่ได้เป็นตัวแทนของบุคคลจริง

ศิลปินเปิดเผยเองได้ แต่ Spotify จะตรวจสอบเพิ่มเติมด้วย

ตั้งแต่วันนี้ เจ้าของโปรไฟล์สามารถแจ้งผ่าน Spotify for Artists ได้ด้วยตนเองว่า โปรไฟล์ของตนเป็นตัวแทนของ AI Persona เพื่อแสดงความโปร่งใสต่อผู้ฟัง

อย่างไรก็ตาม Spotify จะไม่อาศัยการเปิดเผยโดยเจ้าของโปรไฟล์เพียงอย่างเดียว แต่จะมีทีมงานตรวจสอบชื่อ รูปภาพ และตัวตนสาธารณะที่ปรากฏบนหน้าโปรไฟล์ เพื่อค้นหาโปรไฟล์ซึ่งดูเหมือนใช้ตัวตนเสมือนแบบสมจริงที่สร้างขึ้นด้วย AI

ในระยะแรก Spotify จะให้ความสำคัญกับศิลปินที่มีฐานผู้ฟังถึงเกณฑ์ซึ่งบริษัทกำหนด เพื่อให้ป้ายครอบคลุมโปรไฟล์ส่วนใหญ่ที่ผู้ใช้เข้าเยี่ยมชม โดยยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดของเกณฑ์ดังกล่าว

เมื่อเริ่มใช้งานในช่วงกลางเดือนกันยายน ป้าย AI Persona จะปรากฏในหลายตำแหน่ง ได้แก่

• แบนเนอร์และส่วน About บนโปรไฟล์ศิลปิน

• หน้าผลการค้นหา

• รายชื่อเพลงภายในเพลย์ลิสต์

เมื่อแตะป้าย ผู้ฟังจะสามารถตรวจสอบได้ว่า ศิลปินเป็นผู้เปิดเผยสถานะ AI Persona ด้วยตนเอง หรือ Spotify เป็นฝ่ายตรวจสอบและติดป้ายให้

ศิลปินอุทธรณ์ได้ หาก Spotify เป็นผู้ติดป้าย

กรณีที่ทีมตรวจสอบของ Spotify เป็นผู้ระบุว่าโปรไฟล์หนึ่งเข้าข่าย AI Persona เจ้าของโปรไฟล์จะได้รับแจ้งและสามารถเลือกเปิดเผยสถานะด้วยตนเองหรือยื่นอุทธรณ์คำตัดสินได้

ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า Spotify ยังมีแผนเปิดให้ผู้ฟังรายงานโปรไฟล์ที่เชื่อว่าเป็นตัวตนศิลปินซึ่งสร้างขึ้นด้วย AI เพื่อส่งให้ทีมงานตรวจสอบเพิ่มเติม

เพลงจาก AI Persona จะไม่เข้าสู่ระบบแนะนำตามค่าเริ่มต้น

Spotify ระบุว่า ตามค่าเริ่มต้น เพลงจากโปรไฟล์ที่ได้รับป้าย AI Persona จะไม่ถูกเลือกเข้าสู่คำแนะนำจากกองบรรณาธิการหรือระบบอัลกอริทึม

ผู้ฟังจึงจะไม่พบเพลงจากศิลปินเหล่านี้ในคำแนะนำเฉพาะบุคคลตามปกติ เว้นแต่จะแสดงความสนใจต่อ AI Persona รายนั้น เช่น การกดติดตาม

Spotify ให้เหตุผลว่า แม้ศิลปินมีอิสระในการเลือกรูปแบบการนำเสนอตัวเอง แต่แนวทางการจัดโปรแกรมและแนะนำเพลงของแพลตฟอร์มจะให้ความสำคัญกับผลงานจากศิลปินมนุษย์ที่กำลังสร้างเส้นทางอาชีพในวงการเพลง

เป็นป้ายบอกตัวตน ไม่ได้บอกว่าเพลงสร้างด้วย AI

จุดสำคัญของประกาศครั้งนี้คือ ป้าย AI Persona ใช้ระบุ ตัวตนสาธารณะของศิลปิน ไม่ได้ใช้ตัดสินว่าเพลงนั้นสร้างด้วย AI หรือมี AI เข้ามาช่วยในกระบวนการผลิตหรือไม่

ดังนั้น ศิลปินมนุษย์ที่ใช้ AI ช่วยคิดเพลง สร้างองค์ประกอบบางส่วน หรือใช้เสียงสังเคราะห์ในผลงาน ไม่ได้หมายความว่าจะถูกจัดเป็น AI Persona โดยอัตโนมัติ หากโปรไฟล์ยังนำเสนอตัวตนของมนุษย์จริงอย่างตรงไปตรงมา

สำหรับข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการสร้างเพลง Spotify มีเครื่องมืออีกสองส่วนรองรับ ได้แก่

• AI Credits สำหรับเปิดเผยว่า AI ถูกนำมาใช้ในขั้นตอนใดของการสร้างเพลง

• SongDNA สำหรับแสดงข้อมูลเกี่ยวกับศิลปิน นักแต่งเพลง โปรดิวเซอร์ และผู้มีส่วนร่วมเบื้องหลังผลงาน

Spotify ระบุว่า ปัจจุบันมีการส่งข้อมูล AI Credits หลายหมื่นรายการต่อวัน แสดงให้เห็นว่าศิลปินจำนวนมากพร้อมเปิดเผยวิธีใช้ AI ในกระบวนการสร้างสรรค์ และบริษัทหวังว่าจะได้รับความร่วมมือในลักษณะเดียวกันสำหรับ AI Persona

Spotify วางระบบตรวจสอบตัวตนศิลปินหลายชั้น

ป้าย AI Persona เป็นส่วนหนึ่งของนโยบาย Artist Identity & Trust ซึ่ง Spotify กำหนดให้เป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญของปี 2569 โดยก่อนหน้านี้บริษัทได้เปิดตัวฟีเจอร์หลายรายการเพื่อเพิ่มความโปร่งใสให้กับแพลตฟอร์ม ได้แก่

• Verified by Spotify ยืนยันว่าโปรไฟล์เป็นตัวแทนของศิลปินมนุษย์จริง ปัจจุบันมีโปรไฟล์ผ่านการตรวจสอบแล้วหลายแสนรายการ โดยส่วนใหญ่เป็นศิลปินอิสระ

• AI Credits ให้ศิลปินเปิดเผยรายละเอียดการใช้ AI ในกระบวนการสร้างเพลง

• SongDNA แสดงข้อมูลของศิลปินและผู้มีส่วนร่วมเบื้องหลังผลงาน

• Artist Details นำข้อมูลจากแพลตฟอร์ม เช่น ประวัติการออกเพลง หมุดหมายทางอาชีพ และกิจกรรมทัวร์ มาแสดงให้ผู้ฟังเห็น

• Artist Profile Protection ให้ศิลปินตรวจสอบและอนุมัติเพลงก่อนเชื่อมเข้าสู่โปรไฟล์ เพื่อป้องกันเพลงถูกส่งไปอยู่กับศิลปินผิดราย

Spotify ยังปรับระบบแนะนำให้ให้ความสำคัญกับศิลปินมนุษย์ที่มีตัวตนจริง พร้อมพยายามคัดกรองสแปม ผลงานที่ผลิตจำนวนมากโดยเน้นปริมาณ และคอนเทนต์ที่ใช้ความพยายามต่ำออกจากคำแนะนำ

Hikari คิดว่า

แนวทางของ Spotify ครั้งนี้ถือเป็นการแบ่งเส้นระหว่างการใช้ AI สองรูปแบบได้ค่อนข้างชัดเจน รูปแบบแรกคือ มนุษย์ใช้ AI เป็นเครื่องมือสร้างสรรค์ ซึ่งสามารถเปิดเผยรายละเอียดผ่าน AI Credits ส่วนอีกรูปแบบคือ การสร้างตัวตนศิลปินด้วย AI ซึ่งจะได้รับป้าย AI Persona

การแยกสองเรื่องนี้ออกจากกันมีความสำคัญ เพราะเพลงที่ใช้ AI ไม่ได้แปลว่าศิลปินเบื้องหลังไม่มีตัวตนจริง ขณะเดียวกัน ตัวตนศิลปินที่สร้างด้วย AI ก็ไม่ได้บอกโดยตรงว่าองค์ประกอบทั้งหมดของเพลงถูกสร้างด้วย AI

สำหรับศิลปินหรือทีมสร้างสรรค์ที่ใช้ตัวละคร AI เป็นส่วนหนึ่งของโปรเจกต์ ความโปร่งใสจะกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญมากขึ้น การบอกให้ชัดว่าใครคือมนุษย์ผู้รับผิดชอบ ตัวละครใดเป็น AI และ AI ถูกใช้ในกระบวนการสร้างเพลงอย่างไร น่าจะเป็นแนวทางที่ช่วยรักษาความไว้วางใจของผู้ฟังได้ดีที่สุดในวันที่มนุษย์กับ AI เข้ามาทำงานร่วมกันมากขึ้น